weten wat er speelt
kennis delen

Vooruitgang

15 december 2015

In De Volkskrant van zaterdag 12 december stond een sterke en treffende Voetnoot van Arnon Grunberg. Woorden die in je systeem gaan zitten en je aan het denken zetten. Het zou zonde zijn om deze niet te delen.

Voetnoot Vooruitgang

In 1838 schreef de Deense filosoof Kierkegaard in zijn dagboek: ‘De mensen maken zelden gebruik van de vrijheden die ze hebben, de vrijheid van denken bijvoorbeeld; in plaats daarvan eisen ze als compensatie de vrijheid van meningsuiting.’

Een kleine tweehonderd jaar later moeten we constateren dat er niets is veranderd. Hoe harder mensen schreeuwen dat ze gebruik maken van de vrijheid van meningsuiting, hoe zekerder je weet dat ze van vrijheid van denken geen gebruik hebben gemaakt en dat ze daar vermoedelijk ook geen gebruik meer van zullen maken.

Ik ben een groot voorstander van laisser fair, laisser passer, maar dat betekent niet dat elke mening serieus moet worden genomen.

Ons idee over vooruitgang verdient enige nuancering. Zeker, de sanitaire en tandheelkundige voorzieningen zijn erop vooruit gegaan, maar de mensen? Welnee. Voor zover de mensheid een patiënt is, kunnen we op zijn best zeggen dat hij stabiel is.

Arnon Grunberg

Voetnoot, De Volkskrant, 12 december 2015