Catch of the day
11 november 2015

Verhuftering en verloedering



Wij Nederlanders vinden al snel iets overdreven of overtrokken. Het meest veilige is het om met de kudde mee te lopen. Vooral niet opvallen of anders zijn. Met het gezegde “doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg” zijn we opgegroeid. Dat lijkt comfortabel, maar je verliest al snel je creativiteit en het vermogen je te onderscheiden. Als je dat dan kwijt bent, ben je in de fase beland “niet met je hoofd boven het maaiveld uitkomen” waarna het restant initiatief wordt doodgemaakt met “dat zijn de regels”. We zijn als Nederlander zo fijn nuchter en praktisch dat we het normaal vinden als we geen service en kwaliteit krijgen. Sterker nog, we weten niet eens meer wat het is en verbazen ons zelfs niet eens over het ontbreken ervan. Integendeel: als het je een keer wèl overkomt ben je van slag. Enkele blogs geleden beloofde ik het een keer te hebben over Amy Groskamp-ten Have. En ik ben van “afspraak is afspraak”.

Zo hoort het nu eenmaal

Aan “dat zijn de regels” kun je ook “zo hoort het nu eenmaal” toevoegen. Maar hóe hoort het nu eenmaal? Volgens Amy hebben wij Hollanders een verschrikkelijke hekel aan etiquette. Eigenlijk zijn wij er heimelijk een beetje trots op dat wij dat vinden. Die hekel geeft ons een zeker gevoel van fiere onafhankelijkheid. Etiquette betekent officieel gedoe, plichtplegingen en “strijkages” en wij vinden dat het ons niet misstaat om de natuurlijke eenvoud te verkiezen boven het aangeleerde en datgene wat wij spottend noemen: opzitten-en-pootjes-geven. Dat zal allemaal wel, maar etiquette betekent ook iets anders. Behalve “officieel gedoe” ook nog de simpele wellevendheid, correcte vormen en goede manieren. Als we dus zeggen dat we een hekel hebben aan etiquette, dan zeggen we feitelijk niets anders dan dat we goede manieren en wellevendheid verafschuwen. Ik pleit voor het herinvoeren van etiquette. We hebben het dringend nodig in het huidige maatschappelijk leven, want we glijden met een sneltreinvaart af naar verhuftering en verloedering.

Beschaving, hoffelijkheid en emancipatie

Weten hoe iets hoort, geeft veel houvast in het dagelijks leven. Je hoeft niet zelf te verzinnen hoe te handelen. Het denken op basis van egoïsme is vandaag de dag helaas echter geen uitzondering meer. Je bent bijna verrast als je in een restaurant aardig wordt verwelkomd. Bij een IT organisatie in Den Bosch meldde ik mij bij de slagboom en hoorde: “van harte welkom. U kunt daar en daar parkeren en mocht dat niet lukken dat heb ik nog wel een plekje voor u bij de ingang”. De receptioniste stond me al op te wachten. De badge lag klaar mét mijn naam correct gespeld. Toen ik wegging kreeg ik een flesje water en wat fruit mee en bij het openen van de slagboom hoorde ik “tot ziens en dank voor uw bezoek”. Ik zat met een vrolijk, bijna giechelig gevoel in de auto. Wat een vriendelijkheid en attentie; wat is dát fijn. Hun dienstverlening moet ook wel top zijn. Kan niet anders, want hier zit een directeur die op details let. Enige tijd geleden nodigde een opdrachtgever mij uit voor een diner. Ik was eerder – lees op tijd - en bestelde een water. Hij kwam binnen, vroeg een wijntje voor zichzelf, keek snel in de menukaart, klapte deze dicht en begon zijn gesprek. Hij had wat hij wilde hebben en ik keek het met verbazing aan. Even voelde ik me ongemakkelijk, maar betrok dat met name op mezelf. Het hoofdstuk welgemanierd uit “hoe hoort het eigenlijk?” mag dit heerschap nog een keer overlezen. Helaas is ook hij geen uitzondering; het fatsoen en de hoffelijkheid blijft her en der achter. Verwar deze termen niet met emancipatie heren. Dat is te makkelijk. Dit is pure beschaving.

Uitnodigingen als raadsel

Dan ook even de zogenaamde lollige uitnodigingen met persoonlijke twist die je ontvangt. Neem als voorbeeld de bruiloftskaart. Men denkt origineel te zijn maar dat ben je tegenwoordig meer als je weet hoe het hoort. Er wordt zeer onzorgvuldig en eigenlijk buitengewoon onbeleefd met de genodigde omgegaan en alleen vanuit het aanstaande paar zelf geredeneerd. Op de envelop wordt een stickertje (vaak schuin) geplakt met de voornamen van de geadresseerden “Koos & Mien” die in de uitnodiging steevast met “je en jij” worden aangesproken. Of je nu een grootouder, oudtante of zakelijke relatie bent. Wat maakt het uit. Wat trek je aan bij het kledingadvies: feestelijk! Standaard wordt om geld gevraagd. Betaal je eigenlijk je eigen feestje en afhankelijk van het te geven bedrag schat je in hoeveel het je waard is. Je mag al blij zijn als je weet om wie het gaat daar de achternamen van het paar niet meer worden genoemd. Wat er precies gaat gebeuren laat zich ook vaak raden. Je kunt je tussentijds een paar uur zelf moeten vermaken, omdat je te duur was voor het diner. Je mag weer terugkomen bij het feest voor de zaalvulling. De kosten van de bitterbal zijn te overzien en de drank is afgekocht. De kaart wordt nog opgeleukt met een huwelijksgedicht waarvan ik er nu geen ga citeren. Er zijn grenzen.

Loftrompet

Nu had ik eigenlijk de loftrompet willen steken over de vaak wel goede – toegegeven soms iets mindere - manieren van onze kandidaten en opdrachtgevers, maar dat komt de volgende keer. Ik maak er nu gewoon een feuilleton van. Wordt dus vervolgd …



Reacties via Disqus