weten wat er speelt
kennis delen

Secretaressedag schiet in huidige vorm doel voorbij

OPINIE - 08 april 2015 - Door Rob van der Westerlaken.

'Secretary’s Day' is van oorsprong een Amerikaans fenomeen waar nog steeds in veel landen aandacht aan wordt besteed. Van België, Frankrijk en de Scandinavische landen tot in Burkina Faso worden secretaressen in de bloemen gezet. En net als in Nederland veelal op de derde donderdag van april.

Wie vonden het in 1989 noodzaak om 'Secretary’s Day' in Nederland te introduceren? Wat was de oorspronkelijke gedachte van dit initiatief en is die uitgekomen? Rob van der Westerlaken - toentertijd directeur bij Instituut Schoevers -  stond mede aan de wieg van de Secretaresse dag. Hij vertelt:

“Het secretaresse vak was eind jaren tachtig (zoals nog steeds) sterk in beweging en samen met het toenmalige  StarJob Secretaresse Uitzendbureau concludeerden wij dat er meer inhoudelijke aandacht aan deze doelgroep moest worden gegeven. De gedachte ontstond om 'Secretary’s Day' naar Nederland te halen. Dat leek een goede kapstok om een emancipatoire vernieuwing van het vak van secretaresse en hun imago teweeg te brengen. Wij lieten destijds veel onderzoeken uitvoeren naar de verandering in het ondersteunende vak, o.a. bij de Katholieke Universiteit Tilburg (nu Tilburg University). Prof. Dr. Ton Wentink was als bijzonder hoogleraar verbonden aan de Faculteit Sociale Wetenschappen en hij heeft in onze opdracht veel onderzoek gedaan. Door de technologische ontwikkelingen veranderde er in die tijd heel veel wat een direct effect had op diverse functies. En wat voor invloed had dit op het secretaresse vak? Hoe gingen wij daar als opleider op inspelen?“ 

“Prof. Dr. Wentink deed onderzoek naar 'het kantoor van de toekomst' waarin hij een beeld schetste van de omgeving waarin de secretaresse zou komen te werken. Hoe zou een moderne organisatie eruit komen te zien? Organisaties zouden o.a. procesgerichter en daardoor platter worden. Als de hiërarchische structuur in een bedrijf zou wegvallen, dan ook het management? En als het management wegvalt, wat gebeurt er dan met de secretaresse? De assisterende rol zou drastisch kunnen gaan veranderen. Andere competenties zouden belangrijk worden. Een assistente ging meer een informatie- en procesmanager worden. En als dat zo is, moest het imago van de secretaresse veranderen”.

“Marketing, PR, communicatie en onderzoek kosten geld. Heel veel geld.  StarJob Secretaresse Uitzendbureau en Instituut Schoevers betrokken Bloemenbureau Holland als medesponsor bij hun initiatief. En dat is achteraf gezien een 'historische fout'. Of laat ik het nuanceren: ónze oorspronkelijke gedachte vertroebelde maar we konden het tij niet meer keren. Ik in ieder geval niet. Met elkaar richtten we een Stichting op: 'Stichting Secretaresse dag' met de gedachte om inhoudelijke aandacht voor dit mooie vak te vragen. Aandacht voor studie en opleiding. Wegblijven van de parelketting, pumps en plooirok. Dát was ons uitgangspunt, maar hoe vaak ben ik in de tijd niet aangesproken op het juist bevestigen van het stereotype beeld! Met de instelling van Secretaressedag braken we dus niet door dat beeld heen. We konden dat ook staven: de eerste jaren maakten de bloemisterijen miljoenen meer omzet en werd er geen aandacht besteed aan opleiden, ontplooien en zelfontwikkeling.

Wij zijn uit de Stichting gestapt: ons doel was helaas niet bereikt. Secretaressedag is daarmee verworden tot een al dan niet verplicht gevoelde bloemetjes-dag, die geen recht doet aan de functie van de moderne secretaresse. De kritisch denkende, probleem-oplossende en creatieve rots in de branding bij bedrijven en in organisaties”.