Catch of the day
30 maart 2016

Rouw



Het was wel heel opvallend én met name afschuwelijk dat de eerste items van de nieuwsberichtgeving op de tv en in de kranten deze week alleen maar gingen over (terroristische) aanslagen, een gijzeling, een vliegtuigkaping en moord. En natuurlijk over het overlijden van Johan Cruijff. Om deze laatste wereldwijd meest bekende Nederlander aller tijden (een uit onderzoek blijkend vaststaand feit) kon je onmogelijk heen. Of je het nu wilde of niet: programmeringen werden aangepast, talkshows stonden volledig in het teken van deze man en iedere krant had minimaal een speciale bijlage (bewaarexemplaar) die volledig ging over de voetballer, de trainer, de analyticus, de sociaal bewogen mens, de echtgenoot en vooral ook de filosoof. Pagina’s vol met (soms letterlijk zo afgedrukt) tegeltjeswijsheden. Zijn overlijden overschaduwde – bijna - het drama in Brussel.

Moet kunnen

Zonder dat ik hier nu direct een mening over wil geven, vroeg ik me wel af hoe bijzonder dit is. We zullen het met elkaar eens zijn dat de aanslagen in Brussel vreselijk en bedreigend waren. Geen discussie. Het dodental zal zelfs naar alle waarschijnlijkheid nog verder oplopen, gelet op het grote aantal gewonden dat nog steeds in kritieke toestand verkeert. Toch lijkt het overlijden van een grootse voetballer - die zo prettig gewoon is gebleven, want daar houden wij zo van - tijdelijk een grotere impact te hebben op onze samenleving. Toevallig lees ik op dit moment het boek “Moet kunnen, op zoek naar een Nederlandse identiteit” van Herman Pleij (Uitgeverij Prometheus. ISBN10 9035144600 en ISBN13  9789035144606). In het verlengde van wat er emotioneel is gebeurd “met ons Nederlanders” in de afgelopen decennia en hoe wij nu reageren op dit soort situaties, is dit boek een absolute aanrader. Het is herkenbaar, vermakelijk en informatief zoals Pleij op zoek gaat naar de Nederlandse identiteit en onze collectieve mentaliteit en deze vervolgens beschrijft. Erg grappig geformuleerd, wordt er je een leerzame en verrassende spiegel voorgehouden. Voor je eigen bewustwording kan ik het aanbevelen. Als je de confrontatie aandurft! 

Hoe vang je verlies op

Eigenlijk wilde ik het niet over Cruijff hebben, maar je kunt niet om de man heen. Ik denk dat niemand het er niet over heeft gehad. Maar bij de aanslagen in Brussel bedacht ik me: stel dat je collega of collega’s erbij zaten. Wat voor impact heeft dat voor een organisatie? Zijn er organisaties die ophouden te bestaan? Hoe vang je zo’n groot verlies intern op? Is er ruimte voor rouw op kantoor? Is HR hierop ingericht? Na de aanslagen van 9/11 waren er organisaties waarvan een groot deel van het personeel is omgekomen. Los van de kennis en ervaring die je in één klap verliest, moet je ook met elkaar een rouwperiode door. Je gaat uiteindelijk weer verder, maar hoe doe je dat?

Zakelijke opvang na verlies

Vorige week sprak ik een directiesecretaresse die ik al langer ken en zij werkt bij een mooie organisatie in Amsterdam. Al jaren had zij een goede werkrelatie met haar leidinggevende. Enkele maanden geleden werd ze ’s ochtends gebeld dat hij naar het ziekenhuis moest waar al snel een kwaadaardige tumor met ongunstige vooruitzichten werd geconstateerd. Zij werd de contactpersoon tussen de organisatie en haar directeur en later met zijn echtgenote. Een maand geleden is hij overleden en eigenlijk kan ze er nu – na een maand – pas zonder tranen over praten. Ook nu vroeg ik me af: hoe gaat een organisatie om met rouw? Hoe wordt zij opgevangen? Nog los van de vraag dat zij moet wachten op een nieuwe leidinggevende en dat ze nu dus wat dwalende is. Van een secretaresse wordt er vaak verwacht dat ze in de praktische stand blijft staan. Zij heeft de contacten onderhouden, veel geregeld en gecoördineerd. Je krijgt met – soms precaire - zaken te maken die nieuw zijn: hoe informeer je relaties, hoe ga je om met strategische vraagstukken waarvan je weet dat jouw leidinggevende er geen onderdeel meer van uitmaakt.

Allemaal gedachten die de laatste week door mijn hoofd gingen. Ik weet dat er HR professionals zijn die zich hier meer op zijn gaan richten, maar ik vraag me af in hoeverre de opvang na een verlies is ingebed in een organisatie. En dan doel ik niet op de standaard protocollen bij het overlijden van een collega.



Reacties via Disqus