Het aanzien van beroepen

23 mei 2017

Vandaag verschijnt de “beroepsprestigeladder 2016”, een lijst met het relatieve aanzien van beroepen volgens de Nederlandse bevolking. Het is de derde keer dat deze lijst is samengesteld, na 2006 en 1982. De ranglijst is gemaakt door het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA) in Maastricht en het beleidsadviesbureau Ecorys en onderzoeksbureau Kantar Public (v/h TNS Nipo).

Ranglijst

Het maatschappelijk aanzien van veel beroepen is vergeleken met 10 jaar geleden min of meer constant gebleven. Voor 26 van de 138 beroepen is een stijging waar te nemen. Het prestige van een kleiner aantal beroepen daalde. Opvallend is de stijging van verpleegkundigen en advocaten, maar ook profvoetballers en acteurs hebben meer prestige gekregen. Waarschijnlijk door de vele positieve aandacht in de media en er gaat bij de top-prestigeberoepen ook veel geld om. Dalers zijn pastoors, dominees, gemeenteambtenaren, journalisten en – opvallend -leerkrachten. De eerste 5 (top)posities zijn voor chirurgen, rechters, burgemeesters, advocaten en directeuren van industriële ondernemingen. Helemaal onderaan de lijst staan fabrieksarbeiders aan de lopende band en (plaats 138, de hekkensluiter) de vuilnisophaler. De top-10, met ook notarissen, piloten en huisartsen bestaat eigenlijk alleen uit droomberoepen, die slechts voor een enkeling zijn weggelegd; dat geldt al helemaal voor topvoetballers. Aan de andere kant zijn beroepen met een veel lager prestige het resultaat van soms onterechte associaties: beroepen in de techniek worden bijvoorbeeld nog steeds geassocieerd met vuile handen. 

Directiesecretaresse en secretaresse 

In de lijst met 138 in rangorde van prestige gebrachte beroepen staat de directiesecretaresse in de middenmoot: plaats 63. Op een schaal van 5,57 scoort de directiesecretaresse 2,42 en scoort deze een relatieve 56,63 als indicatie hoe ver de directiesecretaresse van de absolute top af staat. De directiesecretaresse staat (direct) onder maatschappelijk werker, leraar MBO en journalist, maar boven laboratoriumassistent, bedrijfsleider café restaurant en leraar basisonderwijs. De secretaresse staat op plaats 71 (score 2,55, relatieve score 54,23), direct onder boekhouder en leraar basisonderwijs en boven begrafenisondernemer, bedrijfsleider supermarkt, kok en winkelier/eigenaar winkel.

Het is allemaal relatief 

Het prestige van een beroep is maatschappelijk niet onbelangrijk, maar het zegt minder over kansen op de arbeidsmarkt. In de top staan droomberoepen en aan de andere kant zijn er beroepen die een lagere plek alleen danken aan onbekendheid met het beroep of foute associaties. Misschien wel het belangrijkst is de waardering die we zouden moeten hebben voor al die harde werkers die elke dag weer ons vuil ophalen, zorgen dat de stad schoon is, de kranten door weer en wind bezorgen of onze productie in de fabrieken draaiend houden. Die waardering staat los van aanzien. IJdelheid is vergankelijk.