weten wat er speelt
kennis delen

Afsluiting van 2013 met Jan Kees de Jager

12 december 2013

Ter afsluiting van het jaar waarin wij ons 10-jarig bestaan vierden met het seminar: “De secretaresse: reddende engel in duivelse dilemma’s” stelden wij mr. drs. Jan Kees de Jager nog een paar vragen over het thema integriteit.

Wij wensen iedereen mooie feestdagen met reflectie op het afgelopen jaar en kijken uit naar te realiseren ambities in het komende jaar.

Interview Jan Kees de Jager

Hoe kijkt u aan tegen integriteit op de werkvloer?
Bij deze vraag is het eerst goed om een blik op de historie te werpen. Verantwoordelijkheid is niet langer alleen hiërarchisch georganiseerd. Dankzij de automatisering is informatie op verschillende niveaus binnen de organisatie beschikbaar. Tevens zijn de verantwoordelijkheden van ondernemingen groter geworden als gevolg van de deregulering. Tot slot is een breed
geaccepteerd normenkader weggevallen. Het is bijvoorbeeld niet langer vanzelfsprekend dat er vanuit christelijk humanistische traditie wordt gehandeld. Daarom is integriteit in toenemende mate een strategie binnen organisaties.
Bij integriteitskwesties is er vaak sprake dat mensen geen lang gepland doel hadden om de integriteit te schaden. Gelegenheid maakt de dief. Onverwacht komen mensen toch in een situatie waar integriteitskwesties een rol spelen. Mensen die niet zelf de grenzen zouden opzoeken, worden er wel in meegetrokken.

Als anderen vinden dat je niet integer hebt gehandeld, maar je bent er zelf oprecht van overtuigd dat je wél integer bent geweest, hoe treed je dan de criticasters tegemoet? Wat is dan een verstandige aanpak? 
Integriteit is een belangrijke deugd binnen de ethiek en een positief aspect binnen het karakter van een persoon. Centraal in de afweging staan altijd de eigen normen en waarden. Daarom heeft moraliteit als een persoonlijk kompas een belangrijke plaats in die afwegingen. Zelfreflectie is belangrijk: "Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet." Ik zou een transparante aanpak nastreven waarin u het gesprek aangaat met de criticasters. Dit open gesprek biedt de ruimte om uw afwegingen te delen.

Wij zien dat er in de praktijk een cultuurverandering gaande is. Met welk inzicht zou u deze cultuurverandering willen vormgeven? 
Regels vormen in mijn ogen geen alternatief voor integriteit. Het is in mijn ogen een cultuur. ‘Principles based’ is beter dan ‘rules based’, maar regels zijn soms handig. De problematiek doet zich in verschillende gradaties voor, maar integriteit als uitkomst komt niet in gradaties. Zo is het bijvoorbeeld niet echt mogelijk om half integer te zijn. Bij het verrijken en verbeteren van de cultuur zijn drie aspecten belangrijk: bewustzijn, houding en gedrag. Het seminar heeft zeker bijgedragen aan dit bewustzijn. In navolging van bewustzijn moet de instelling ook veranderen. Een dergelijke vertaalslag naar de praktijk kan gepaard gaan met flinke discussies en onderlinge onduidelijkheden. Tot slot moet dit leiden tot eigen normen en waarden die het integere gedrag vormt. Dit gedrag moet eerst passen binnen de verantwoordelijkheden van de functie en vervolgens natuurlijk ook binnen de kaders van de wet.

Hoe kijkt u terug op het seminar “De secretaresse: reddende engel in duivelse dilemma’s”?
Het was een zeer goed en professioneel evenement en het DeLaMar Theater was een prachtige locatie voor dit seminar. Ik wil Miranda van Mondfrans daarom ook bedanken voor de uitnodiging om te spreken. Het onderwerp integriteit heeft volop de aandacht en is dus zeer actueel. Tevens was het een leuke groep om voor te spreken en stelden ze goede vragen.