29 augustus 2017

Etiquette



Al eerder schreef ik erover, wat is er in een korte tijd toch veel veranderd. Niet alleen op ons vakgebied maar überhaupt in de wereld. Niet alleen door de automatisering en digitalisering maar ook hoe we bijvoorbeeld met elkaar omgaan, de beleefdheidsvormen. 

Terugkerende tijden

Aan de andere kant is er ook veel niet veranderd. Mijn generatie is de generatie van de Koude Oorlog. Rusland was toen niet bepaald een bevriend land en dat is het eigenlijk nog steeds (en weer) niet. We gaan nog steeds naar concerten van de Rolling Stones; ze zijn inmiddels wat bejaard maar de oldies zijn de kunst van de rock & roll zeker nog niet verleerd. En als Oranje wint, staan we ook nog steeds in het oranje te juichen. En deze keer omdat de dames het EK-voetbal hebben gewonnen.

Wat ik ook opvallend vind, is het interieur design en de mode van tegenwoordig. Alles komt weer terug. Laatst was ik in het Alexandrium in Rotterdam op zoek naar een nieuwe stoel en wat me opviel was dat de ‘nieuwe’ meubels volledig retro zijn. Retro is in en hip. Ik kreeg echt een déjà vu. Het leek allemaal bijzonder veel op het interieur van mijn ouders in de jaren 70, inclusief de vele planten. Want een plant is heel hip tegenwoordig. En zoals ik net al aangaf, ook de mode van vroeger komt weer terug. Waar ik als klein meisje in liep, hangt nu weer in de winkels alleen met net een ander stofje, stikseltje, biesje of kraagje.

Tutoyeren zat er niet in

Zo moest ik ook denken aan mijn kleding toen ik net begon als secretaresse. Het was absoluut not done als je in je functie van directiesecretaresse met een broek aan op kantoor verscheen. Er was een ongeschreven regel dat je een rok droeg met bij voorkeur een colbert jasje of een net vest of truitje. Het is niet meer voor te stellen maar het was echt zo. Ook op het gebied van omgangsvormen zag de wereld er heel anders uit. Tegen mijn toenmalige bazen zei ik u totdat zij zelf zeiden dat je ze bij de voornaam mocht noemen. Zo weet ik nog dat één van mijn eerste bazen tegen mij zei dat ik hem bij zijn voornaam mocht noemen maar zeker niet in gezelschap en ook niet waar anderen bij waren. Ook oudere commissarissen waren voor mij altijd u. Tutoyeren zat er niet in. Dat kwam echt pas later. 

Etiquetteboek

Toen ik in de 80-er jaren op Schoevers zat, hadden we het vak secretariaatspraktijk. Het lesboek dat hierbij hoorde (met de titel Secretariaatspraktijk) dateerde uit 1961 en zelfs mijn lerares gaf toentertijd toe dat deze leerstof niet meer van die tijd was. Er stond onder andere een paragraaf in over kleding etiquette, zoals bijvoorbeeld dat een goede secretaresse een paar reserve panty’s in haar bureaula moest hebben, geen zigeunerrok mocht dragen en dat een ‘pantalon’ verboden was. Het boek was een soort etiquetteleer. Hoe een tafel werd opgedekt als er 8 gangen zouden worden geserveerd, tafelschikkingen en tafelmanieren. Bijvoorbeeld hoe eet je een ingewikkeld broodje zalmsalade met mes en vork zonder te morsen, de juiste omgangsvormen, aanspreektitels etc. Eigenlijk een soort etiquetteboek van Amy Groskamp-ten Have waar Jort Kelder ieder jaar mee op pad gaat voor zijn programma ‘Hoe heurt het eigenlijk’.

Heb ik er iets aan gehad? 

Ja toch wel. Nee ik had geen reserve panty’s in mijn la en liep echt niet alleen in rokken. Maar toen ik mijn eerste grote black tie dinner moest organiseren voor de Raad van Bestuur en Raad van Commissarissen met hun partners heb ik er toch nog wel eens aan teruggedacht. Ik was nog heel jong, net 20 jaar, en had zeker van huis uit allerlei beleefdheidsvormen meegekregen. Maar dit vond ik toch wel spannend, zeker omdat ik zelf ook bij het diner aanwezig moest zijn. Het moest wel goed gaan. De tafel dekken werd natuurlijk gedaan door het restaurant maar de tafelschikking, menu’s, programma, ontvangst en begeleiding van de gasten was mijn verantwoordelijkheid. Nog een groot dilemma: wat moet je aantrekken naar zo’n diner? Het was werk dus het moest comfortabel zijn en zeker niet te opvallend. Ik was het aanspreekpunt en geen gastvrouw of gastheer, dat was mijn baas met zijn vrouw. Het waren de 80-er jaren en zo was het toen. Ik weet het nog goed, ik had een donkerblauwe lange rok aan met een soort Chanel jasje met gouden knopen. Gelukkig is het allemaal goed verlopen. Het restaurant was fantastisch en het eten en de bediening waren geweldig. Als dat goed gaat dan heb je al voor 75% de winst binnen is mijn ervaring. Spannend was het wel. Voor het eerst zo’n evenement organiseren, een 6-gangen menu en zonder problemen eten in dit gezelschap.

Grappig hoe zo’n oud boek secretariaatspraktijk dat ik toentertijd totaal belachelijk vond toch nog zijn nut heeft gehad. En dat ik er na zoveel jaren nog zoveel van weet.



Reacties via Disqus